ala kurdistan
Ey Reqîb

RÛPEL Yayınevi İki önemli Eserle Yayın Hayatına Başladı

Kuruluş çalışmaları bir süre önce tamamlanan RÛPEL Yayınevi,  Kürtçenin kullanım ve yazımını kolaylaştırmayı, Kurmanci’nin standartlaşmasına katkıda bulunmayı amaçlayan iki temel başvuru kitabıyla okuyucuların karşısına çıktı.

Ji bo Rastnivîsînê Ferhenga Kurdî (Kurmancî)-Tirkî [Doğru Yazım İçin Kürtçe (Kurmancca)-Türkçe Sözlük] adıyla yayınlanan ilk eser, dilbilimci Malmisanij’in yönetim ve koordinasyonunda, Kürt dili üzerine akademik - bilimsel çalışmalarıyla kamuoyunda da çok yakından tanınan dilbilimciler Mistefa Aydogan, Zana Farqînî, Newzad Hirorî, Huseyîn Kartal, Remzî Kerîm, Mahmûd Lewendî, M. Emîn Narozî ve Reşo Zîlan’ın iki yıllık ortak çalışmalarının ürünü. Dilbilimciler, kendi alanında bir ilk olan bu sözlük çalışmasıyla, genellikle yörelere göre farklı söyleniş ve yazılış varyantları olduğu tesbit edilen yaklaşık 9.000 adet kelimenin hangi versiyonunun Kürtçe (Kurmancca) yazımda standart olarak esas alınması ve doğru yazımlarının nasıl olması gerektiği hususlarında birlikte ulaştıkları sonuç ve önerileri ortaya koymaktadırlar.

Rêbera Rastnivîsînê [Doğru Yazım Klavuzu] isimiyle yayınlanan diğer eser ise, sözlük çalışmasında da aktif bir şekilde yer almış olan Mistefa Aydogan tarafından hazırlandı. Kürtçe (Kurmancca) yazım kurallarının netleştirilmesi, bu alanda var olan karışıklıkları giderme amacını taşıyan bu eser de, kapsamlı bir çalışmanın ürünü. Eserde, Kürdistan’ın tüm şehir ve ilçe isimlerinden, yabancı ülkelerin isim, başkent ve para birimlerine, gün ve ay isimlerinden, büyük harf-küçük harf kurallarına, sıkça kullanılan kısaltmalardan, şahıs zamirleri, sıfat, fiil ve isimlerine kadar, temel tüm konulardaki doğru yazım kuralları, örnekler ve açıklamalarla, tabelalarla sade ve kolaylıkla anlaşılabilecek şekilde ele alınmaktadır.

Her biri de kendi alanında birer ilk çalışma olan bu eserler, IKMG Independent Kurdish Media Group’un talebi ve proje desteğiyle, dilbilimci Malmisanij’in koordinasyonunda gerçekleşti. Ferheng’in önsözünde Malmisanij, bu eserlerin meydana geliş süreci ve amacını şöyle ifade etmektedir: ‘‘Kurmancca okuyanlar ve yazanlar onun yazı dilindeki sorunlarının çokluğunu bilirler. Standart bir yazı dili ve yazım kuralları konusundaki eksiklik ve kargaşa, yazanları birçok sorunla boğuşmak zorunda bırakıyor. 2010 yılı sonlarında, IKMG (Independent Kurdish Media Group) bünyesinde Le Monde diplomatique kurdî gazetesini yayımlamakta olan Murat Satık ve Rıza Dinç ile görüşüp gazetenin sorunları hakkında sohbet ederken bu arkadaşlar Kürtçe yayım projelerini anlatmış, gazetenin dili ve çevirilerde karşılaştıkları sorunlardan bahsedip bunların çözümü konusundaki düşünce ve önerilerimi sormuşlardı. Cevap olarak, mevcut sorunların, devletlerin ya da çok güçlü kurumların müdahalesiyle çözülebilecek boyutlar taşıdığını belirtmiş; bu zorluklara rağmen mevcut koşullarda, geleceğin Kurmanccasının standart yazı dilinin gelişmesine hizmet edeceğini düşündüğüm şu iki somut öneride bulunmuştum:

1) Kurmancca yazım (imla) kurallarını içeren bir kitap hazırlamak.

2) Konuşma dilinde birden fazla varyantı bulunan binlerce Kurmancca sözcüğün varyantlarından hangilerinin yazı dilinde kullanılacağını gösteren bir kitap hazırlamak.

Böylesi iki kitap hazırlanabilirse bunlardan sadece IKMG değil, Kurmancca yazan herkes yararlanabilecekti. Onlar da, Le Monde diplomatique kurdî’de, özellikle çevirilerin dilinden kaynaklanan sorunlardan ötürü böyle bir ihtiyacı duyduklarını belirterek bu kitapların hazırlanmasını uygun gördüler. Elinizdeki sözlük, bunun üzerine yürütülen birkaç aşamalı bir çalışmanın ürünüdür…‘‘

Yine Ferheng’in girişinde yer alan Yayıncının Notu’nda da bu çalışmaların, ’üç yıldır İKMG tarafından yayınlanmakta olan Le Monde Diplomatiqe Kurdi gazetesinin yayın sürecinde ve RÛPEL için yayına hazırlanmakta olan 20’ye yakın çalışmanın radaksiyon çalışmalarında karşılaşılan dil sorunlarına çözümler geliştirme arayışının bir parçası olarak ortaya çıktığı’ belirtilirken, bu çalışmaların ’başka dilbilimcilerin, yazarların, yayınevlerinin katkı ve eleştirileriyle, ileride dil konferanslarının ve akademik kurumların devreye girmesiyle geliştirip yenileneceği’ ifade edilmektedir.

Bilimsel-akademik yöntemler içerisinde hazırlanmış olup, birbirini tamamlayan bu eserler, salt İKMG ve RÛPEL’in Kurmancca yayınları bakımından değil, genel olarak Kürt dilinin standartlaşması hususunda da önemli bir ihtiyacı karşılamakta ve Kurmancca yazan herkesin yararlanabileceği temel bir başvuru kaynağı teşkil etmektedir.

RÛPEL ve IKMG üzerine

Bu çalışmalara kaynak sağlayan İKMG (Independent Kurdish Media Group), 2010 yılında Almanya’da kuruldu. Halen, aylık Le Monde diplomatique Kurdi gazetesinin Kürtçe (Kurmancca)’sını yayınlamakta olan IKMG, geniş bir vizyon içinde Kürt dilinde kaliteye önem veren medya çalışmaları yapmak amacıyla kuruldu.

Resmi olarak Ekim 2012’de İstanbul’da kurulan RÛPEL Yayınevi de, IKMG projesi kapsamında faaliyetlerine başladı. Yayınevi adına, ilk yayınladıkları çalışma olan Ferheng’in giriş kısmında verilen açıklamada şu tesbitlerde bulunulmakta RÛPEL’in hedefleri şu şekilde açıklanmaktadır:

’’1960’lardan bu yana, Kürdistan meselesine, toplumuna, dili ve kültürüne, tarihine ilişkin birçok çalışma yayınlandı. Az sayıdaki Kürt yayınevi, yayıncısı, adeta iğne ile kuyu kazarak, sayısız zorluklara, risklere göğüs gererek, Kürt yayıncılığı bakımından belli bir birikim yarattılar. İnkar, yok sayma, asimilasyon ve yasaklama siyasetlerinin ağır baskısı altında, Kürt toplumunda, entellektüel dünyasında önemli etkilere yolaçtılar.

Kürt yayıncılığı giderek gelişmekle birlikte, hala ciddi sorunlarla karşı karşıyadır. Her şeyden önce, yayıncılığın temelini teşkil eden dil üzerindeki kısıtlamalar, sınırlamalar devam etmektedir. Ana dilde eğitimin olmadığı, Kürt dilinde yazıp okuyabilenlerin sayısının çok sınırlı olduğu, Kürt dilinde yayıncılığın ’pazar’ının bulunmadığı koşullarda, Kürt dilinde yayıncılık yapabilmek de oldukça zorlaşmaktadır. Aynı şekilde, Kürt dili, edebiyatı, toplumu, tarihi, kültürü üzerine sistemli çalışmalar yapan, bilgi üreten akademik kurumların olmayışı da, Kürt yayıncılığının önündeki bir başka zorluktur. Hala Kürdistan’la ilgili çalışmaların bibliyografyalarında ancak çok az sayıda Kürd ya da Kürtçe kaynaklara rastlanabilmektedir. Son yıllarda Kürt dilinde yapılan yayınların sayısı artmakla birlikte, kalite ve standart sorunları, Kürtce yayınlara ilgi sorunu devam etmektedir.

Bu ihtiyaç çerçevesinde RÛPEL, Kürdistan ve dünya meselelerine, Kürt dili, kültürü, tarihi, edebiyatı gibi konulara yönelik kaliteli telif ve çeviri eserler yayınlamayı, vizyon ve hedeflerine uygun inceleme ve araştırmaları teşvik etmeyi ve kimi çalışmalari ise doğrudan projelendirerek uygulamayı, sonuclarını yayınlamayı planlamaktadır. RUPEL, bu calışmalarında, yayıncılık dünyasında genel kabul gören ölçü ve standartları, profesyonelliği esas alacaktır.

RÛPEL, ağırlıklı olarak Kürt diliyle yayın yapacaktır. Başta da değinildiği üzere, Kürtçe yayıncılığın en temel sorunlarından biri, yazı dilinin standartlaşması meselesidir. Yıllar boyu Kürt diline getirilen türlü yasaklamalar ve engellemelere bağlı olarak derinleşen bu meselenin çözümünde, dil bilimciler, akademik kurulumlar, yazarlarla birlikte, yayıncılara da önemli işler düşmektedir. ’’

 

İsteme adresleri:

RÛPEL Basım Yayın Dağıtım Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.

Kuloğlu Mahallesi, Gazeteci Erol Dernek Sokak, No:7/1

34433 Beyoğlu-İstanbul

Tel: +90 (212) 252 02 24

Fax: +90 (212) 252 02 25

E-Mail: [email protected] www.rupel.eu

Avrupa irtibat:

Independent Kurdish Media Group GmbH

Carnotstr. 4

10587 Berlin / Almanya

Tel: 00 49 (0)30 330 990 420

Fax: 00 49 (0)30 330 990 429

Yorumlarınız moderatörlerin onayından geçtikten sonra yayınlanacaktır.

Filtered HTML

  • Web sayfası ve e-posta adresleri otomatik olarak bağlantıya çevrilir.
  • İzin verilen HTML etiketleri: <a> <em> <strong> <cite> <blockquote> <code> <ul> <ol> <li> <dl> <dt> <dd> <img> <br> <p>
  • Satırlar ve paragraflar otomatik olarak bölünür.

Plain text

  • Hiç bir HTML etiketine izin verilmez
  • Web sayfası ve e-posta adresleri otomatik olarak bağlantıya çevrilir.
  • Satırlar ve paragraflar otomatik olarak bölünür.
CAPTCHA
This question is for testing whether you are a human visitor and to prevent automated spam submissions.

Rojname Kurdish News