ala kurdistan
Ey Reqîb

AİHM nin Demirtaş Kararı ve Değerlendirmeler

Dün AİHM, Türk olan bir üyenin karşı oyuna karşı önemli oy çokluğu ile serbest bırakılmasına karar verdi.

*Bunun üzerine S. Demirtaş cezaevinden avukatları aracılığıyla bir açıklama yaptı.

Demirtaş şöyle dedi:
" “İlk günden beri söylediğimiz gibi HDP’ye yapılan operasyon, tutuklanmamız, yargılanmamız hukuki değil, siyasi dayanak ve gerekçelerle yapılıyordu. Yargılandığım davalar ve isnatlar tamamen çökmüştür. AYM dahil bizim hakkımızda bu süre zarfında yasa dışı karar veren bütün mahkemelerin çok ağır ihlaller yaptığı AİHM kararı ile kesinleşmiştir. Siyasetin yargı üzerinde kurduğu yeni vesayet hem demokrasi hem toplumun geleceği açısından büyük bir tehdit oluşturmaktadır. Maalesef ki yürütmenin başı sıfatıyla açıklama yapan Cumhurbaşkanı halen ve bu mahkeme kararına rağmen hukuku, kanunu, Anayasa’yı tanımayacağını ifade edebilmektedir. Bu benim şahsımla ilgili bir mesele değil, AİHM kararında da tespit edildiği gibi bütün Türkiye toplumu ve demokrasi açısından çok vahim bir durumdur. Hukuk ve adalet mücadelemiz her koşulda devam edecektir. Haklı bir mahkeme kararı olmadan iki yıldır tutuluyor olmama rağmen demokrasiye, adalete ve barışa olan inancımı asla kaybetmedim. Bu konuda en büyük umut kaynağım da halktır ve halkın mücadelesidir. Son derece önemli ve ciddi sonuçlar içeren bu mahkeme kararının zorlu hukuki mücadele neticesinde ortaya çıkaran bütün avukat arkadaşlarıma, partim HDP’ye ve dayanışma içerisinde olan bütün halkımıza en içten teşekkür ve şükranlarımı sunuyorum.”

*AİHM nin Demirtaş Kararı emsal niteliğindedir.

Mahkeme Demirtaş'ın siyasi nedenlerle rehin tutulduğunu ve olağanüstü halin kötü amaçlı kullandığı sonucuna vardı.

Benzerr biçimde turtuklanan milletvekilleri ve belediye başkanlarına ve bu türden tutuklanan ve hakkında dava açılan herkes için bundan böyle emsal niteliğindedir.

Türk hukuku ve mahkemelerinin evrensel hukuk dışı uygulamaları boşa çıkmıştır.

HDP sözcüsü yaptığı açıklama ile hemen Demirtaş'ın serbest bırakılmasını istedi

*Kılışdaroğlu: AİHM nin kararına uyulmasını istedi.

*Erdoğan: "Bu karar bizi bağlamaz. Karşı hamle yapar işi bitiririz" dedi.

*İnsan hakları ve evrensel hukuka bağlı avukat ve hukukçuların yoromu Karara uyulması ve derhal uygulanmaya geçilmesi yönünde..

AİHM ve insan hakları mahkemsine Türkiye imza atmıştır.
Hukukçular kararın Türkiye açısından bağlayıcı olduğunu söylüyor.
Uyulmazsa Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesine gidecek karar..
Bakanlar Kümitesinin TC'ye yaptırım uygulayacağı belirtiliyor..

"Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) kararlarının Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’ne (AİHS) taraf Türkiye dahil tüm Avrupa devletleri için doğrudan bağlayıcılığı bulunuyor.

DW Türkçe’ye konuşan AİHM kaynakları, bağlayıcılık mekanizmasının işlemesinden önce AİHM kararının kesinleşmesi gerektiğine dikkat çekiyor. Kararın kesinleşmesi için açıklandığı günden itibaren 90 gün (3 ay) bekleniyor. HDP eski eş genel başkanı Selahattin Demirtaş ile ilgili davada bu süre 20 Şubat 2019 tarihinde doluyor. Bu tarihe kadar davacı taraf ya da davalı devletin karara itiraz hakkı bulunuyor.

İtiraz olursa…

İtiraz olması ve kabul edilmesi halinde dava AİHM içinde bir nevi temyiz organı olarak gösterilen 17 yargıçlı Büyük Daire tarafından esastan yeniden incelenip karara bağlanıyor. Bu süreç normal şartlarda yaklaşık 1 yıl sürüyor. Demirtaş davasında süreç bu şekilde işlerse nihai kararın 2019 sonundan önce çıkması beklenmiyor. AİHM Büyük Daire sürecinde dilerse duruşma düzenleyebiliyor. Davanın bu sürecine kurum ve/veya kuruluşlar da müdahil olabiliyor.

İtiraz olmazsa…

İtiraz olmazsa karar nihaileşiyor ve uygulanışının denetimi için Avrupa Konseyi üyesi devletlerin büyükelçiler düzeyinde temsil edildikleri Bakanlar Komitesi adı verilen karar organına gönderiliyor. Bakanlar Komitesi AİHM kararlarının uygulanışını denetlemek amacıyla her 3 ayda bir olmak üzere yılda 4 kez toplanıyor. Kararlar, Avrupa İnsan hakları Sözleşmesi'nin (AİHS) 46’ncı maddesi temelinde denetleniyor. AİHM’nin bağlı olduğu Avrupa Konseyi’nin Genel Sekreter Sözcüsü Daniel Höltgen, Demirtaş kararı sonrası sosyal medya hesabından yaptığı tek cümlelik açıklamada, AİHM kararlarının, AİHS’nin 46’ncı maddesi temelinde Avrupa Konseyi üyesi tüm devletler için bağlayıcı olduğunu bildirdi.

AİHS'nin 46’ncı maddesi

AİHS’nin “Kararların Bağlayıcılığı ve İnfazı” ile ilgili 46’ncı maddesinde, “1) Yüksek Sözleşmeci Taraflar, taraf oldukları davalarda Mahkeme’nin verdiği kararlara uymayı taahhüt ederler. 2) Mahkeme’nin kesinleşen kararı, infazını denetleyecek olan Bakanlar Komitesi’ne gönderilir” ifadeleri yer alıyor.

Aynı maddeye göre, Bakanlar Komitesi, AİHM hükmünü yerine getirmeyen bir devleti, üçte iki çokluğuyla alacağı bir kararla, yükümlülüğünü yerine getirmediği için AİHM’ye şikayet ederek siyasi baskı uygulama yetkisine de sahip. Bakanlar Komitesi geçtiğimiz aylarda Azerbaycan’a karşı benzer bir girişimde bulunmuş, bu girişim sonrası Azeri mahkemeleri muhalif insan hakları savunucusu Ilgar Mammadov’u serbest bırakmak zorunda kalmıştı. Bir diğer deyişle, Bakanlar Komitesi’nin AİHM kararlarını yerine getirmeyen bir devlete karşı başlattığı girişim o devletin Avrupa’daki siyasi imajı açısından önem taşıyor. Tüm AB ülkeleri aynı zamanda Avrupa Konseyi üyesi ve AİHS’ye taraf olduklarından, bu süreç aynı zamanda AB müktesebatının parçası olarak gösteriliyor.

AİHS ve Türkiye

AİHS, Avrupa Konseyi tarafından 1949 ve 1950 yıllarında hazırlandı. İlk olarak aralarında Türkiye’nin de yer aldığı 12 Avrupa devleti tarafından 4 Aralık 1950’de Roma’da imzalandı. Türkiye AİHS’yi 18 Mayıs 1954’te onaylayıp yürürlüğe koydu. Sözleşmenin hazırlanışına parlamenterleri, hukukçuları ve diplomatlarıyla doğrudan katkıda bulunan Türkiye, buna karşılık, kendi vatandaşlarına bu sözleşme temelinde bireysel başvuru hakkı kapısını 28 Ocak 1987’ye kadar kapalı tuttu. Ankara, AİHM’nin zorunlu yargı yetkisini tanıdığını 27 Eylül 1989 tarihinde dönemin Başbakanı Turgut Özal’ın Strasbourg ziyareti sırasında ilan etti.

Anayasa’nın 90’ıncı maddesi

Öte yandan, Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’na göre usulüne göre yürürlüğe konmuş milletlerarası antlaşmalar kanun hükmü karakterine sahip. Anayasa’nın 90’ıncı maddesinde “Usulüne göre yürürlüğe konulmuş temel hak ve özgürlüklere ilişkin milletlerarası andlaşmalarla kanunların aynı konuda farklı hükümler içermesi nedeniyle çıkabilecek uyuşmazlıklarda milletlerarası andlaşma hükümleri esas alınır” ifadeleri yer alıyor. "

*Demirtaş’ın avukatı Mahsuni Karaman, “Karar umduğumuz gibi çıktı” deyip 15 Temmuz sonrasında AİHM’in ilk kez “haklara getirilecek kısıtlamaların sınırlanması”nı içeren 18. Madde uyarınca Türkiye’yi suçlu bulduğuna işaret etti: “Böylelikle AİHM, Demirtaş davasında devletin OHAL şartlarını kötüye kullandığını ve AİHM içtihadına uymadığını ortaya koymuş oldu.”

18. Madde Neden Önemli?

Demirtaş’ın Ek 1. Protokol 3. Madde kapsamında seçilme hakkının da ihlal edildiğine hükmeden AİHM kararında, Türkiye’de çok tartışılan yargılama öncesi uzun tutukluluk süresinin Türkiye’deki yargı sistemiyle bağdaşmadığına da vurgu yapıldı.

Dicle Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Vahap Coşkun ise AİHM’in tahliye kararında AİHS’in 18. Maddesi’nin ihlal edildiğine karar vermesinin Türkiye açısından bir ilk olduğunu da vurguladı.

Coşkun, şu değerlendirmede bulundu:

“AİHM daha önce tahliye kararı verdiği Şahin Alpay ve Mehmet Altan için 18. Madde ihlaline yer vermemişti. Yani ilk kez Demirtaş davasında OHAL koşullarının Türkiye tarafından haksız tutuklamalar için kullanıldığına dair AİHM’den bir hüküm geldi. Bu yakın gelecekte pek çok başka dava için de geçerli olabilir.”

AİHM’in kararında özellikle 282 ve 283. Paragraflarda net bir şekilde Demirtaş’ın tahliyesinin talep edildiğini ancak OHAL döneminde bazı alt mahkemelerin Anayasa Mahkemesi kararlarını dahi hiçe sayarak tahliye işlemi yapmadığına işaret eden Coşkun, “Dolayısıyla şimdi Türkiye’deki mahkemenin Demirtaş kararını nasıl uygulayacağını bekleyip göreceğiz” dedi.
kaynak: ajanslar

Yorumlarınız moderatörlerin onayından geçtikten sonra yayınlanacaktır.

Filtered HTML

  • Web sayfası ve e-posta adresleri otomatik olarak bağlantıya çevrilir.
  • İzin verilen HTML etiketleri: <a> <em> <strong> <cite> <blockquote> <code> <ul> <ol> <li> <dl> <dt> <dd> <img> <br> <p>
  • Satırlar ve paragraflar otomatik olarak bölünür.

Plain text

  • Hiç bir HTML etiketine izin verilmez
  • Web sayfası ve e-posta adresleri otomatik olarak bağlantıya çevrilir.
  • Satırlar ve paragraflar otomatik olarak bölünür.
CAPTCHA
This question is for testing whether you are a human visitor and to prevent automated spam submissions.

Rojname Kurdish News